درمان یبوست

روش های تشخیص انواع بیماری و به روز ترین مطالب پزشکی

چهارشنبه ۰۷ مرداد ۰۵

یبوست چیست و چگونه درمان می شود؟

یبوست عارضه ای است که افراد مبتلا به آن با سوزش، خارش، درد هنگام اجابت مزاج رو به رو هستند. د راین مطلب با معرفی بیماری یبوست، راه های پیشگیری؛ علت ها، علائم و عوارض ناشی از آن  چون بواسیر و شقاق که دو بیماری دردناک ناحیه نشیمنگاهی هستند؛ آشنا شده و بهترین راه درمان آن را معرفی خواهیم نمود.

یبوست چیست؟

یبوست به طور کلی عارضه ای است که در آن مدفوع حالت طبیعی خود را از دست داده و سفت می شود. اما زمانی که فرد اجابت مزاج کمتر از 3 بار در هفته داشته باشد، یبوست تلقی شده و با عوارض ناشی از آن روبرو است. این بیماری در همه افراد شایع بوده و حتی کودکان نیز به آن دچار می شوند.

دستگاه گوارش سیستمی است که از دهان و زمانی که فرد غذا را می بلعد آغاز شده و تا هنگامی که از روده خارج می شود امتداد دارد. وجود هر عامل  یا عارضه در سیستم گوارش یا بدن می تواند فرد را با یبوست رو به رو کند.  

عکس بواسیر

علائم یبوست

علائم این بیماری تقریبا فاحش بوده و فرد در اولین اجابت مزاج یا حتی قبل از آن علائم آن را تجربه خواهد کرد. برخی از شایع ترین علائم یبوست در افراد عبارت اند از:

  • اجابت مزاج کمتر از 3 با در طول هفته 
  • سفت و خشک بودن مدفوع
  • سوزش هنگام اجابت مزاج
  • نفخ شکم
  • احساس عدم تخلیه کامل روده ها
  • سوزش یا مشاهده خون بر روی دستمال بعد از مدفوع
  • درد شکم
  • درد معده

علت 

یبوست عارضه ای است که برخی افراد گاهی به آن دچار می شوند که علت آن را می توان تغییرات عادات فردی یا غذایی فرد دانست. اما گاهی افراد دائما دچار یبوست بوده که به اصطلاح می توان آن را یبوست مزمن شناخت. بنابراین علت های پدید آورده این بیماری متفاوت هستند که برخی از آنها عبارت اند از:

  • کم تحرکی یا بی تحرکی
  • عدم نوشیدن آب به مقدار کافی
  • عدم مصرف فیبر و سبزیجات در وعده های غذایی
  • پیروی از رژیم غذایی خاص و ناسالم
  • مصرف فست فود
  • داشتن سیستم گوارش ضعیف
  • استرس یا اضطراب
  • بیماری های زمینه ای مانند کم کاری تیروئید یا دیابت
  • افسردگی
  • استعمال دخانیات یا مشروبات الکلی
  • تغییرات محیطی
  • بارداری و زایمان
  • کهولت سن
  • سرطان روده 
  • مشکلات و بیماری های روده ای

بهترین راه پیشگیری

 

برخی بیماری ها به گونه ای هستند که با رعایت برخی نکات ساده و به کارگیری شیوه های خانگی و رفتار از این بیماری پیشگیری نمایید.

برخی از نکات پیشگیری از یبوست عبارت اند از:

  • مصرف سبزیجات و فیبر ها به مقدار کافی
  • نوشیدن آب روزانه 8 لیوان
  • مصرف حبوبات و غلات 
  • افزایش تحرک، ورزش یا پیاده روی
  • رعایت میزان کافئین مصرفی
  • اجابت مزاج به موقع

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

زمانی که علائم ناشی از یبوست را مشاهده کردید، بهتر است در روزهای اولیه به پزشک مراجعه کرده تا از عوارض سخت آن جلوگیری نمایید.

  • زمانی که اجابت مزاج شما کمتر از 3 بار در هفته بوده
  • خون بر روی دستمال میبینید
  • کاهش وزن ناگهانی دارید
  • به هیچ وجه قادر به دفع مدفوع و گاز معده نیستید
  • درد در ناحیه شکم و معده دارید

شایع ترین عوارض یبوست چیست؟

این عارضه نیز مانند دیگر بیماری ها دارای عوارض هایی است که ممکن است گاهی بسیار مخرب باشند. برای مثال مقعد ناحیه ای حساس است که با وارد شدن فشار و زوری که فرد مبتلا به یبوست هنگام اجابت مزاج به آن وارد می کند، می تواند یک عامل موثر دربروز بیماری ها ینشیمنگاهی حون شقاق یا بواسیر گردد.

بواسیر یا هموروئید

 

بواسیر یا نام دیگر آن هموروئید، بیماری است که با متورم شدن عروق درون روده به وجود می آید. این تورم که باعث به وجود آوردن بیماری می شود ناشی از فشار و زوری که هنگام اجابت مزاج به  روده وارد میشود بوده میتواند دو نوع هموروئید از جمله خارجی و داخلی را بوجود آورد که درمان آنها تنها با لیزر امکان پذیر است. هزینه جراحی بواسیر با لیزر بسیار نا چیز بوده و علاوه بر تمام مزایایی که به همراه دارد؛ بیماری را نیز کاملا درمان می کند. 

یبوست یکی از اصلی ترین علت های بیماری بواسیر شناخته می شود. این بیماری در همه سنین به چشم خورده و از علائم دردناکی چون سوزش و درد شدید برخوردار است.

شقاق

شقاق یا فیشر نیز از دیگر عوارض یبوست است که افراد مبتلا به آن به این بیماری نیز دچار می شوند. شقاق به طور کلی به زخم ها یا شکاف هایی که در دهانه مقعد یا اطراف آن بر اثر فشار یبوست شکل می گیرند گفته شده و دارای علائم بسیار دردناکی هستند. 

سوزش هنگام اجابت مزاج، درد شدید یا حتی خونریزی از علائم اصلی شقاق به شمار می روند.

 

بیرون زگیل مقعد

بیرون زدگی مقعد نیز بیماری است که بسیاری آن را با بواسیر اشتباه می گیرند. اما تفاوت این دو بیماری این است که در بیرون زدگی مقعد قسمتی از راست روده به طور کامل از دهانه مقعد بیرون زده با این تفاوت که بواسیر تنها عروق خونی متورم هستند. یبوست یکی از عاملان پدید آورنده این بیماری ها بود هکه باید هرچه سریع تر تحت درمان قرار گیرد.

درمان یبوست

درمان یبوست در مواردی که عارضه ناشی از بیماری های دیگر نباشد، قابل درمان است. حتی می توانید از برخی روشهای درمان خانگی یبوست کمک گرفته و آن را درمان نمایید. البته روشهای خانگی ممکن است گاهی اتلاف وقت بوده و نتوان با شیوه های غیر درمانی آن را بهبودی بخشید . بنابراین بهتر است با مراجعه به پزشک معالج و بررسی عامل اصلی بیماری نسبت به درمان آن اقدام نمایید. 

درمان یبوست با دارو

 

پزشک معالج با بررسی علت یبوست و با تجویز برخی داروهای روان کننده می تواند یبوست را از بین برده و درمان کند.

این دارو ها شامل فیبر ها، ملین ها و اسموتیک ها هستند که می توانید آنها را تهیه کنید.

 

درمان یبوست با روشهای خانگی

روشهای درمان خانگی یبوست با تغییرات شیوه زندگی و عادات روزانه امکان پذیر است. البته باید بدانید این روشها موقت بوده و در صورت عدم مشاهده بهبودی پس از 1 هفته بهتر است شیوه درمان یبوست را تغییر دهید.. برای مثال این روشها عبارت اند از:

  • نوشیدن آب
  • مصرف غذاهای آبکی مانند سوپ
  • نوشیدن مایعات گرم در صبح
  • اجابت مزاج به موقع و پشت گوش ننداختن آن
  • استفاده از عرق ها گیاهی
  • شربت های خانگی مانند خاکشیر
  • مصرف سبزیجات و میوه 
  • عدم مصرف فست فود و غذاهای کنسروی
  • افزایش تحرک
بیشتر بخوانید: دیدار نیوز

دارو برای رفع یبوست مزمن و شدید

بسته به علت یبوست شما، پزشک ممکن است یکی از این داروها را پیشنهاد کند:

  • میزوپروستول (سیتوتک) به عنوان یک محرک عمل می کند تا روده های شما سریعتر کار کنند. اگر باردار هستید نباید آن را مصرف کنید.
  • کلشی سین/پروبنسید (Col-Probenecid) به شما کمک می کند حرکات روده بیشتری داشته باشید. این دارو برای افرادی که مشکلات کلیوی دارند توصیه نمی شود.
  • OnabotulinumtoxinA (بوتاکس) به نرم شدن مدفوع کمک می کند و دفع آن را کم درد می کند. این دارو بیشتر برای درمان افراد مبتلا به اختلال عملکرد کف لگن استفاده می شود.
  • همچنین می توانید ملین ها را امتحان کنید. انواع مختلف مانند شیاف بیزاکودیل و قرص آن به روش های مختلفی برای کمک به اجابت مزاج کار می کنند.

مکمل‌ های فیبر به رژیم غذایی شما حجم بیشتری می‌ دهند که می‌ توانند به شما کمک کنند. آنها در انواع مختلف از جمله قرص، پودر و قرص های جویدنی وجود دارند. پزشک ممکن است یکی از این موارد را توصیه کند:

  • کلسیم پلی کربوفیل (FiberCon)
  • فیبر متیل سلولز (سیتروسل)
  • پسیلیوم (متاموسیل، کنسیل)

محرک های دفع

محرک ها روده های شما را منقبض می کنند و در نتیجه باعث حرکت راحت تر مدفوع می شوند. پزشک شما ممکن است این نوع دارو را فقط در صورتی توصیه کند که سایر درمان ها مؤثر واقع نشده باشند. محرک ها عبارتند از:

  • بیزاکودیل (Ducodyl، Dulcolax)
  • Senna-sennosides خوراکی (Senokot)

ملین ها برای همه افراد مبتلا به یبوست مناسب نیستند. شما باید آنها را فقط تحت نظر پزشک و برای مدت کوتاهی استفاده کنید. زیرا ممکن است در طولانی مدت عوارض خاص خود را داشته باشند. (به غیر از مکمل های فیبر، که فیبر را به رژیم غذایی شما اضافه می کنند).

مصرف طولانی مدت ملین ها می تواند باعث مشکلات دیگری شود. ممکن است مجبور شوید به بدن خود نحوه دفع مدفوع به طور معمول را آموزش دهید. همچنین، استفاده طولانی مدت از روان کننده ها ممکن است ویتامین های مهم بدن را از بین ببرد.

عمل جراحی

اگر یبوست شما با درمان های دیگر بهتر نمی شود، جراحی ممکن است یک گزینه باشد. اما بستگی به این دارد که چه چیزی باعث مشکل شما شده است.

اگر دچار انسداد روده، افتادگی رکتوم (قسمتی از رکتوم خارج از بدنتان بیرون زده) یا شقاق مقعدی (پارگی های کوچک در مقعد) هستید، جراحی می تواند کمک کننده باشد. زیرا می تواند این مشکلات را ترمیم کند.

همچنین اگر یبوست شما ناشی از بخشی از روده بزرگ است که آنطور که باید کار نمی کند، ممکن است برای برداشتن آن ناحیه به جراحی نیاز داشته باشید.
مقاله کامل